Verslag van de Open Dag op 23 mei in Barneveld

In een van de leslokalen van het PTC+ paardencentrum druppelden de belangstellende leden binnen. Ondanks alle publiciteit via mailings aan alle HBO/ MBO-opleidingen Paardensport en Paardenhouderij, opname in de agenda van de website horses.nl en een vrij groot bericht in de Paardenkrant viel de belangstelling van buiten de vereniging ons behoorlijk tegen.
Maar een wat kleinere zeer gemotiveerde groep toehoorders kreeg een drietal lezingen voorgeschoteld met interessante informatie. Paardentandarts Gerard Rutten besprak nu niet het hele paardengebit, maar ging hoofdzakelijk in op de problemen die een bit in een paardenmond kan veroorzaken en vooral waarom dat dan zo is.
Osteopate Jannemarie Frowijn liet via een Powerpoint presentatie zien wat deze therapievorm voor paarden betekent en hoe belangrijk de doorgang van schedel naar nek van het paard is voor alle informatie vanuit het lichaam naar de hersenen en terug. Het afvoelen van de huid boven de wervelkolom om kleine temperatuurverschillen te constateren en blokkades vast te stellen is een deskundigheid die niet alleen een zware paramedische opleiding vereist, maar daarna ook de nodige gemaakte kilometers in de praktijk. Door het afvoelen en aftasten verkrijgt een osteopaat niet alleen informatie over de wervelkolom, maar ook via de diverse zenuwaftakkingen van onderliggende gebieden, zoals de organen. De behandeling bestaat uit het geven van prikkels, waardoor het paard zelf de gelegenheid krijgt zijn lichaam te “resetten”.

Chiropractor en dierenarts Karianne van Ruth constateerde dat met de uiteenzetting over osteopathie behoorlijk wat gras voor haar voeten was weggemaaid en dat het leuk was te constateren dat er zoveel overeenkomsten waren met chiropraxie. Ze maakte duidelijk dat deze tak van therapie niets te maken had met “kraken” en zeker niet met het meppen met hamers. Juist door manuele druk in de juiste hoeveelheid op de juiste plek op het omliggende weefsel maakt dat blokkades los kunnen komen. Wervels kun je niet bewerken. Je kunt er niet eens bij, want ze liggen veel te diep. Het verschil met osteopathie is dat osteopathie zich bij het onderzoek richt op de start van de beweging van de wervels, terwijl een chiropractor de totale bewegingsuitslag test. Zowel osteopaat als chiropractor streven een totale, fysiologische bewegingsuitslag van de individuele wervels na. Buiten in het zonnetje achter de stallen werden beide vormen van therapie toonbaar gemaakt door hun toepassing op twee schoolpaarden van het Paardencentrum.

Na een wel erg korte lunchpauze werd het tijd voor de eerste bitloze clinic van Josepha Guillaume uit België. Haar eigengemaakte bitloze hoofdstel is eigenlijk niets anders dan de al eeuwen bestaande Weense kaptoom met de drie ringen aan de neusband. Josepha baseert zich op centered riding en de klassieke rijkunst, maar heeft daarin moderne inzichten opgenomen. Daarom noemt zij haar manier van trainen de natuurlijke academische rijkunst, waarbij natuurlijk ook moet worden opgevat als natuurkundig, omdat ze zeer sterk rekening houdt met de biomechanica van het paard. Deelnemers aan de clinic was Ellis Gorissen met haar 15-jarige E-pony Abel. Een jonge amazone die L2 dressuur rijdt op wedstrijden. Haar paard was nog nooit bitloos gereden. Josepha begon dus heel duidelijk bij het allereerste begin. Het rijden van haar pony zonder sturing aan de teugels, puur op zit en benen. Door gebruik te maken van haar zitbeenknobbels liet Josepha Ellis ervaren dat je daarmee een volte kunt maken. Bewust gaf Josepha aan nu niets aan de hoofdhouding te willen doen. Pas als via de ontspanning het paard het binnenachterbeen onder de massa gaat plaatsen, komt het hoofd vanzelf in de juiste oprichting. Ellis moest veelvuldig van hand veranderen, zodat het paard steeds wisselend zijn spieren kan stretchen of samentrekken, wat weer een oefening tot rechtrichten is. Deze clinic deed Ellis ervaren hoeveel zij eigenlijk als ruiter inwerkt met haar handen. Samen met haar enthousiaste ouders gaf ze aan dat ze beslist met het trainen van haar pony op deze manier zou doorgaan.
Als tweede in de ring kwam de ervaren Marieke van Velzen, die langzamerhand enige bekendheid begint te krijgen wegens het springen van eventing hindernissen zonder zadel en hoofdstel. Marieke rijdt eventingwedstrijden op M-niveau en is zelf Orun-instructrice niveau 2. Ook nu zat ze zonder zadel op haar paard Otto, die van Josepha een witleren halsriem om kreeg. Met haar veranderde de clinic van niveau en werd het paard op de openende en sluitende volte steeds verder verzameld. Veelvuldig werd van hand veranderd en enorm intensief
aan tempowisselingen gedaan. Otto kwam prachtig terug van galop naar stap en omgekeerd. Paard en ruiter magnifiek in balans met elkaar. Om uit te stappen moest Marieke slangenvoltes stappen om de spieren in relaxte vorm te laten stretchen en samentrekken. Als je te intensief op dezelfde hand op de volte blijft rijden, kan dat een branderig gevoel bij het paard geven. De clinic was een mooi en puur staaltje van een goed ondergebrachte achterhand via de ontspanning naar het aantreden en aanspanning.

Dat liet Florien de Graaf daarna fantastisch zien met haar schimmel Fortuna aan de hand. In stand liet ze hem rustig voorwaarts/neerwaarts komen en de hals naar links en naar rechts inbuigen. Aan een geleidetouw aan de kaptoom, in dit geval de Bent Branderup-kaptoom, liet zij het paard op de volte gaan. Florien wees op het ondertredende achterbeen en het naar voren komen van het bekken aan de binnenzijde. Iedere beweging van haar paard werd uitgelegd, zodat het publiek heel goed kon waarnemen waartoe de oefening leidde en wat het paard liet zien. Florien waarschuwde er wel voor om een paard in het voorwaarts/neerwaarts niet dieper te laten komen dan de voorknie, omdat hij anders weer op de voorhand valt.Daarna liet ze haar schimmel met de teugels bevestigd aan de kaptoom alle bekende oefeningen doen uit de dressuur, zoals schouderbinnenwaarts, travers, zijgangen enzovoorts. Dit zette ze voort in de draf, die zo verzameld moest zijn dat ze makkelijk met enigszins ruime stappen ernaast kon meelopen. Haar clinic werkte zo aanstekelijk dat je het gevoel kreeg om dat thuis met je eigen paard onmiddellijk ook te gaan doen. Zo gemakkelijk zag het eruit. Maar laten we welzijn: Florien is natuurlijk niet voor niets ridder van de academische rijkunst van Branderup. Dan beheers je de klassieke dressuur wel een aardig eindje!

Voor een spectaculaire actie zorgde vervolgens Marieke met Otto. Omdat er geen muziekinstallatie was bij de buitenbak, zette een van de dames uit het publiek haar auto aan de rand van de ring om de muziek te laten horen van de Kür op muziek van Marieke. Op de muziek en woorden van een allerliefst liedje over vriendschap “Samen zijn”, reed Marieke een dressuurproef zonder zadel en zelfs praktisch zonder gebruik te maken van de halsring. Puur sturend met haar lichaam, de handen samengevouwen voor zich uitstekend en net alsof ze teugels had, meebewegend naar links of rechts. Wat waren die samen op elkaar ingespeeld, wat een perfecte harmonie tussen ruiter en paard.
Daarna werden de hindernissen gebouwd, een kruisje en een steiltje op een afstand van 6 meter. Rustig opbouwend van 60 cm tot ruim een meter sprongen ze de hindernissen. Kwam Otto bij het kruisje niet helemaal uit, dan redde hij zich schitterend in zijn balans, maar ook Marieke volgde met haar lichaam perfect in eigen balans. Bij haar kun je wel spreken van het bereiken van de ultieme onafhankelijke zit.
De toeschouwers hebben genoten en bleven nog lang napraten met de clinicgevers. Het geheel heeft een onuitwisbare indruk gemaakt. Jammer dat zovelen dit gemist hebben.

Tekst: Madeleine Calkoen
Foto’s: Inge van der Woude

bron: www.bitloos.nl